Milieustraten: typen, vorm, toegang en doorstroming (1)

Milieustraat afval recyclen milieupas toegangscontrole PieterBas Automatisering

Het weren van afvaltoerisme, stimuleren van afvalscheiding of burgers gebruiksgemak bieden. Meerdere factoren bepalen de keuze voor een type milieustraat, de inrichting en de organisatie. Dit blijkt uit een rondgang van het PieterBas-blog langs de gemeenten Amstelveen, Oss, Leeuwarden en Loon op Zand. Daarbij is de standaard afvalsoftware van PieterBas Automatisering een handig hulpmiddel, wijzen de ervaringen in Leeuwarden uit. Via de milieupas wordt bij elk bezoek een scala aan gegevens geregistreerd op basis waarvan de gemeente haar beleid kan bijstellen, vertelt Anja Hiemstra van Omrin die voor de milieustraat in Leeuwarden de PieterBas-software beheert.

Deel 1 uit de serie van het PieterBas-blog over milieustraten: type, vorm, toegang en organisatie. In deel 2: toegangscontrole en registratie op milieustraten.

Waarom een milieustraat?

Niet meer afhankelijk zijn van de inzameldagen, maar burgers die zelf bepalen wanneer ze grof vuil naar de milieustraat brengen. De geïnterviewden gemeenten noemen dit als een van de voordelen van een milieustraat. Alhoewel in kleinere gemeente de openingstijden een beperkende factor kunnen zijn, ervaren burgers vooral de flexibiliteit van het zelf weg kunnen brengen van hun snoeihout, afgedankte ijskast, terrastegel of oud papier en glas. In de gemeente Amstelveen maken de inwoners veelvuldig gebruik van de milieustraat, wordt duidelijk uit de toelichting van teamleider afvalbeheer Arno Voss. ‘Het is altijd heel druk op het station. Per jaar ontvangen we 172.000 bezoekers die 25 verschillende soorten afvalstromen komen brengen. Dat heeft in totaal maar liefst een gewicht van een kleine 10.000 ton.’

Bronscheiding

De wet verplicht gemeenten burgers de mogelijkheid te bieden hun niet opgehaalde afval elders te kunnen brengen. Maar gemeenten richten niet alleen om die reden een milieustraat in, wijst de rondgang langs de gemeenten uit. Ook scheiding aan de bron waardoor afval gerecycled kan worden voor hergebruik wordt als reden genoemd. Zo werd recent bekend dat Baetsen Recycling gaat samenwerken met Nijmeegse afvalinzamelaar Dar en vuilverwerker ARN om afval van meerdere milieustraten in de regio Nijmegen verder te sorteren. Nu wordt het grootste deel van het GHR (grof huishoudelijk restafval) nog door de ARN verbrand. Samen met het huis-aan-huis opgehaalde grofvuil gaat het daarbij om zo’n 7.000 ton per jaar. Het verder sorteren van deze GHR-stroom levert naar verwachting nog eens 50 procent aan herbruikbare materialen op, waaronder hout, kunststof, metaal, papier en beton.

Drie type milieustraten

Gelijkvloers, ongelijkvloers verhoogd en ongelijkvloers verlaagd. Dat zijn de drie meest gebruikte type milieustraten. Factoren als kosten, het beschikbare oppervlakte, de benodigde capaciteit en gewenste serviceniveau zijn bepalend voor de keuze. Met name vanwege het gebruiksgemak lijkt de weegschaal over te slaan naar de ongelijkvloerse milieustraat waar de burgers vanaf een bordes het afval in de container gooien. Om die reden hebben bijvoorbeeld de gemeenten Oss en Amstelveen bewust gekozen voor een opstelling met een stortbordes. Daar waar het type mede het gebruiksgemak van de burger bepaalt, is de overzichtelijkheid in belangrijke mate afhankelijk van de vorm van een milieustraat. Een goed overzicht is onder meer belangrijk voor een snelle doorstroming en een goede controle op de scheiding van het aangeboden afval. Blijkens een rapport van de NVRD wijst de praktijk uit dat het overzicht op vierkante en rechthoekige milieustraten het beste is. Bij lange en smalle milieustraten is de doorstroming meestal minder snel.

Vorm bepalend voor doorstroming

Ook de vorm van het beschikbare terrein is van invloed op de doorstroming, zoals in Amstelveen. ‘Wij hebben ruim 10 jaar geleden een milieustraat aangelegd op de oude gemeentewerf die al de vorm van salmiak had. Met passen en meten kwam de gemeente uit op een bijna rond station. Door de ronde vorm verloopt de doorstroming soepeler, ziet Arno Voss. ‘Bezoekers hebben hun afval doorgaans snel ingeleverd, ze zijn er zo in en uit.’ Leeuwarden koos voor een milieustraat met een langgerekt vorm, vertelt Anja Hiemstra van Omrin. ‘Dit is een bewust keuze omdat het afval hierdoor makkelijk en beter gescheiden kan worden.’ De milieustraat in Amstelveen is zo’n 4.200 vierkante meter. Dat is een gemiddelde  afmeting. De oppervlakten van milieustraten variëren van 1.000 tot 6.000 vierkante meter. Doorgaans ligt de gemiddelde grootte tussen de 4.000 en 5.500 vierkante meter. Hoe groot het terrein precies moet zijn, wordt bepaald door het aantal containers dat nodig is, de aanwezigheid van een bordes en een weegbrug.

Toegang tot milieustraat

Gemeente bepalen zelf wie afval op een milieustraat mogen aanbieden. Inwoners zijn altijd welkom, sommige gemeenten weren bedrijven of stellen restricties aan hun bezoek. Zo hebben B&W van de gemeente Oss bepaald dat bedrijven niet op de milieustraat terecht kunnen. Ze zijn verplicht zelf hun afval bij een verwerker aan te bieden en een eigen afvalstoffenregistratie bij te houden. In de gemeente Loon op Zand zijn bedrijven alleen welkom als ze reinigingsrecht betalen. ‘Dat zijn ze niet verplicht’, zegt projectleider Erik de Vos. ‘Dat is hun eigen keuze. Betalen ze geen reinigingsrecht dan moeten ze hun afval bij een eigen verwerker aanbieden.’

Bedrijven al dan niet weren

Amstelveen laat op de milieustraat alleen kleinere bedrijven toe, zoals klusbedrijven en de detailhandel. ‘We bieden die mogelijkheid omdat er geen verwerkers in de buurt zijn’, aldus teamleider afvalbeheer Arno Voss. ‘Anders moet de sigarenboer met z’n dozen naar Hoofddorp rijden.’ Zo’n 200 kleinere bedrijven hebben bij de milieustraat een contract met een chipkaart die ze voor de weegautomaat houden om hun afval te wegen. Achteraf krijgen ze een rekening. In Leeuwarden kunnen bedrijven ook tegen betaling op de milieustraat terecht, zegt Piet van der Veen van de Omrin die voor gemeente de milieustraat beheert. ‘Ze moeten allemaal over een bemande weegbrug. Die lag er al omdat op dezelfde locatie vroeger de vuilverbranding was. Registratie van het gewicht gebeurt handmatig en wordt daarna in een spreadsheet verwerkt op basis waarvan bedrijven achteraf een factuur krijgen.’

Welk afval mag worden aangeboden?

De gemeente bepaalt welke soorten afval op de milieustraat wordt geaccepteerd. Het inleveren van grof huishoudelijk afval is op de meeste milieustraten gratis. Ook hoeft er doorgaans niet te worden betaald voor glas, papier, textiel, klein chemisch afval, wit- en bruingoed,  afgedankte elektrische apparaten en tuinafval. Inwoners van de gemeente Loon op Zand betalen onder meer voor gemengd puin, dakleer en afvalhout, blijkt uit een opmerking van projectleider Erik de Vos. ‘Bezoekers rekenen af met tikken die op hun milieupas staan, waarmee ze toegang tot de milieustraat hebben.’

Tariferen met milieupas

De milieupas is een eenvoudige vorm voor tarifering voor het afval dat bij de milieustraat wordt aangeleverd en geeft recht op een (gratis) basishoeveelheid afval die kan worden aangeboden. In Loon op Zand zijn dat zes gratis tikken. Elke tik staat voor een bepaalde eenheid. Een kofferbak is bijvoorbeeld 1 tik, een personenwagen met aanhanger of auto op grijs teken 2 tikken en een dubbelasser drie tikken. Loon op Zand is geen DIFTAR-gemeente. ‘Daarom is bewust voor deze vorm van toegangscontrole gekozen’, zegt De Vos. ‘We zijn er van uitgegaan dat met de zes tikken een auto zes keer per jaar gratis kan komen, met een aanhanger drie keer gratis en met een dubbelasser twee keer gratis. Daarboven kost het 26 euro per tik. Bezoekers betalen met de pin die aan de Pieter Bas-software is gekoppeld. De gebruikte tikken worden automatisch van de milieupas afgehaald.’

Hoe kan afval gratis aanbieden de doorstroming bevorderen?

In Amstelveen kan vrijwel al het afval gratis worden aangeleverd, leert de toelichting van Arno Voss. Tot een kuub blijkt zelfs het aanbieden van verbouwingsafval gratis. Bij de meeste gemeenten waar het PieterBas-blog mee sprak, moet daarvoor worden betaald. ‘Er is bewust voor gekozen het heel laagdrempelig te houden’, zegt Voss. ‘Om die reden hebben we ook geen toegangscontrole met passen of slagboom. De medewerker begeleidt de bezoeker en controleert zo nodig de identiteit. Meer niet.’ Daardoor kan volgens hem de doorstroming hoog zijn. ‘Op de milieustraat is het altijd heel druk. De Amstelvener is gewend op grof vuil weg te brengen en dat stimuleren we ook, onder meer door geen grof vuil in te zamelen. Een slagboom of passysteem houdt alleen maar op en dan zouden we op jaarbasis nooit die grote aantallen bezoekers kunnen verwerken.’

Meer weten?

Wilt u meer weten over de mogelijkheden die de PieterBas-software biedt bij het inzamelen van huishoudelijk afval? De pagina voor inzamelings- en reinigingsdiensten biedt u alle informatie. U kunt ook contact opnemen met Bart Punselie: telefoon: (024) 3585820 of e-mail: bpunselie@pieterbas.nl

Of volg PieterBas op TwitterLinkedIn of Facebook en blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *